TOPIKdagi o‘qish bitta turdagi o‘qish ham, bir xil matnlarning uzun ketma-ketligi ham emas. Bo‘lim mahalliy lug‘at, grammatika va qisqa funksional xabarlardan boshlanib, so‘ng matn bog‘lanishi, muallif pozitsiyasi, gazeta sarlavhalari, gap kiritish va uzun matnlarga o‘tadi.
Savollar soni va vaqt TOPIK I/II hamda PBT/IBTga bog‘liq. Quyidagi batafsil xarita e’lon qilingan PBT variantlariga tegishli; qog‘ozdagi raqamlashni kompyuter imtihoniga ko‘chirmaslik uchun IBTning tasdiqlangan chegarasi alohida ko‘rsatilgan.
1. TOPIK o‘qish bo‘limida nechta topshiriq va qancha vaqt bor
Imtihonning to‘rt variantida o‘qish
- TOPIK I PBT
- 40 savol · 60 daqiqa
- TOPIK I IBT
- 26 savol · 40 daqiqa
- TOPIK II PBT
- 50 savol · 70 daqiqa
- TOPIK II IBT
- 30 savol · 40 daqiqa
| Imtihon | PBT | IBT | Amaliy xulosa |
|---|---|---|---|
| TOPIK I | 60 daqiqada 40 savol | 40 daqiqada 26 savol | Agar IBTga yozilgan bo‘lsangiz, vaqtni qog‘ozdagi 40 savol asosida mashq qilmang |
| TOPIK II | 70 daqiqada 50 savol | 40 daqiqada 30 savol | 50 raqamli PBT yo‘li IBT xaritasi emas |
| Harakat | Javobni blankada tanlash | Sichqoncha bilan tanlash; qo‘llanmada interaktiv tartiblash bor | Mazmun va interfeys bilan alohida tanishish kerak |
TOPIK I PBTda o‘qish bitta sessiya ichida 40 daqiqalik tinglashdan keyin darhol keladi. TOPIK II PBTda esa tinglash va yozishdan keyingi 70 daqiqalik alohida ikkinchi sessiya. PBT o‘qishdagi barcha savollarda javob to‘rtta variantdan tanlanadi.
Har bir savolga o‘rtacha vaqt muayyan raqam haqida hech narsa demaydi: qisqa bo‘shliq va uzun matn turlicha o‘qishni talab qiladi. Nazorat nuqtalarini topshiriq guruhlari bo‘yicha rejalash foydaliroq.
2. TOPIK I PBT o‘qishda qanday topshiriqlar uchraydi
Ochiq PBT variantlarida TOPIK I o‘qish qisqa iboralar va kundalik matnlardan boshlanib, bir necha savol bog‘langan parchalar bilan tugaydi. Xarita o‘n oltita deyarli bir xil bandga aylanmasligi uchun yaqin raqamlar haqiqiy amal bo‘yicha birlashtirilgan.
| Raqamlar | Topshiriq turi | Nimaga e’tibor berish kerak |
|---|---|---|
| 31–33 | Qisqa matn mavzusini aniqlash | Ikki sodda iborani birlashtiradigan umumiy tushuncha |
| 34–39 | Bo‘sh joyni to‘ldirish | Gap ichidagi grammatik shakl, yuklama, lug‘at va boshqaruv |
| 40–45 | E’lon, jadval yoki qisqa matnni o‘qish | Qaysi bayonot ma’lumotlarga mos yoki mos emasligi |
| 46–48 | Markaziy fikrni aniqlash | Muallif butun parcha bilan nimani aytmoqchi |
| 49–56 | Matnga oid juft savollarga javob berish | Bo‘shliq, maqsad, tafsilot, kayfiyat yoki mazmun |
| 57–58 | Tartibni tiklash | Bog‘lovchilar, ishoralar, sabab va natija |
| 59–70 | Bog‘langan o‘rta va uzun matnlar bilan ishlash | Mavzu, maqsad, aniq mazmun, voqealar ketma-ketligi va muallif munosabati |
TOPIK I alohida so‘zlarni tanish bilangina cheklanmaydi. Oxirgi topshiriqlarda kichik matnning rivojini ushlab turish hamda umumiy fikr, aniq tafsilot va muallifning hissiy munosabatini farqlash talab qilinadi.
3. TOPIK II PBT o‘qishda qanday topshiriqlar uchraydi
TOPIK II ning to‘qqizta e’lon qilingan PBT variantida asosiy guruhlar tanish ketma-ketlikni saqlaydi. Bu funksiyalar bo‘yicha tayyorgarlik ko‘rishga yordam beradi, ammo aniq variant ko‘rsatmalarini o‘qish zaruratini bekor qilmaydi.
| Raqamlar | Nima beriladi | Nima talab qilinadi |
|---|---|---|
| 1–2 | Bo‘sh joyli gap | Mos grammatik yoki leksik qurilmani tanlash |
| 3–4 | Tagi chizilgan ifoda | Eng yaqin ma’noli iborani topish |
| 5–8 | E’lon, yozuv, reklama yoki qisqa xabar | Matn nima haqida ekanini aniqlash |
| 9–12 | Matn, jadval yoki grafik | Mazmunga mos keladigan gapni topish |
| 13–15 | Bir necha gap | Mantiqiy tartibni tiklash |
| 16–18 | Bo‘sh joyli paragraf | Ikki tomonni bog‘laydigan mazmunni kiritish |
| 19–24 | Ikki savolli uchta matn | Bo‘shliq, fikr, muallif holati yoki aniq mazmun |
| 25–27 | Gazeta sarlavhasi | Voqeaning eng aniq izohini tanlash |
| 28–31 | Bo‘sh joyli murakkabroq matn | Mantiqiy yoki semantik bog‘lanishni tiklash |
| 32–34 | O‘rta uzunlikdagi matn | Mazmunga mos keladigan gapni topish |
| 35–38 | Kengaytirilgan matn | Mavzu yoki markaziy tezisni aniqlash |
| 39–41 | Matn va alohida gap | Chap va o‘ng bog‘lanish bo‘yicha kiritish nuqtasini topish |
| 42–50 | Uzun badiiy, publitsistik yoki izohli matnlar | Munosabat, maqsad, mavzu, bo‘shliq, mazmun va muallif pozitsiyasi |
- Gap ichidagi shakl
- Qisqa funksional matn
- Paragraf uyg‘unligi
- Gazeta ma’nosini siqib aytish
- Mavzu va pozitsiya
- Uzun matndagi bir nechta amal
4. IBT o‘qish qog‘ozdagi xaritadan nimasi bilan farq qiladi
Hozirgi IBTda savollar ham, umumiy vaqt ham sezilarli kam. Bu imtihonning mustaqil versiyasi, PBTning qisqartirilgan qog‘oz nusxasi emas.
Rasmiy TOPIK II IBT qo‘llanmasi interaktiv tartiblash topshirig‘ini ko‘rsatadi: gaplar sichqoncha bilan kerakli joyga sudraladi. Bog‘lanishni tushunish PBTdan tanish, lekin nomzodning harakati va interfeysi boshqacha. Qo‘llanmadan boshqa barcha turlar va raqamlar PBT bilan bir xil degan xulosa chiqmaydi.
- 01
Ro‘yxatdan o‘tgan imtihoningizni tekshiring
Savollar soni, taymer va yo‘l bo‘yicha material tanlashdan oldin TOPIK I/II va PBT/IBTni aniqlang.
- 02
Rasmiy qo‘llanmani ko‘rib chiqing
Javob tanlash, sudrab olib borish va savollar o‘rtasida o‘tishni alohida sinab ko‘ring.
- 03
Raqamni emas, ko‘nikmani ko‘chiring
Tartib, kiritish, tafsilot va mavzu foydali amallar bo‘lib qoladi, ammo ularning IBTdagi o‘rnini PBTdan taxmin qilib bo‘lmaydi.
5. Turli turlarni qanday ishlash kerak: hammasini bir xil o‘qimang
| Amal | Qayerdan boshlash kerak | Hal qiluvchi signal |
|---|---|---|
| Gapdagi bo‘shliq | Qavslar atrofidagi gapni o‘qing | Boshqaruv, gap bo‘lagi, zamon, inkor va qo‘shma gap |
| Gaplar tartibi | Neytral boshlanishni toping | 그러나, 그래서, 이/그 kabi ishoralar va avval tilga olingan obyektning takrorlanishi |
| Gap kiritish | Olmoshlar va bog‘lash mavzusini tekshiring | Bir vaqtda tabiiy chap va o‘ng bog‘lanish |
| Mazmunni moslashtirish | Variantni mavzu, harakat, vaqt va darajaga ajrating | Umumiy tematik o‘xshashlikdan ko‘ra aniq satr yoki satrlar bog‘lanishi |
| Mavzu yoki asosiy fikr | Matnning boshlanishi, burilishi va yakunini bog‘lang | Tashqi fikr qo‘shmasdan eng umumiy xulosa |
| Muallif munosabati yoki maqsadi | Baholovchi lug‘at va matn yozilish sababini toping | Muallif matn bilan nima qiladi: tushuntiradi, tanqid qiladi, taklif qiladi yoki eslaydi |
| Gazeta sarlavhasi | Qisqartirilgan bog‘lanishlarni kengaytiring | Kim nima qildi, nima o‘zgardi va oqibat qanday bo‘ldi |
| Notanish so‘z | Uning savoldagi rolini tekshiring | U izlanayotgan mavzu, inkor, shart yoki tafsilotga ta’sir qiladimi |
To‘liq tarjima hamma holat uchun birinchi qadam emas. Grammatik nuqson mahalliy kontekstni, mavzu butun semantik ramkani, aniq tafsilot esa ma’lum savolga javob beradigan satrni talab qiladi.
6. Ikki misol: tartib va asosiy fikr
Ikkala mashq ham TopikLab tomonidan yaratilgan, oldingi imtihon topshiriqlari emas. Birinchisida javob gaplar orasidagi bog‘lanishlarni, ikkinchisida esa tezis va tafsilotlar ierarxiyasini belgilaydi.
A. 그래서 요즘에는 장바구니를 항상 현관 앞에 둔다.
B. 예전에는 장을 보러 갈 때마다 비닐봉지를 새로 받았다.
C. 그러나 쓰레기가 많이 생겨서 다른 방법을 찾게 되었다.
Javob
Eski odat → muammo → yangi yechim
예전에는 dastlabki odatni bildiradi, 그러나 uni chiqindi muammosiga qarama-qarshi qo‘yadi, 그래서 esa boshqa yo‘l izlash natijasidagi hozirgi harakatni kiritadi.
Faqat bog‘lovchilarning o‘zi yetarli emas: A dagi 장바구니 C da kerak bo‘lgan boshqa usul ekanini anglatadi.
외국어를 공부할 때 틀린 문제의 답만 확인하고 넘어가는 경우가 많다.
그러나 왜 틀렸는지 기록하지 않으면 비슷한 문제에서 같은 실수를 반복하기 쉽다.
모르는 단어 때문인지, 질문을 잘못 이해했는지, 시간이 부족했는지를 구분해야 다음 연습을 정할 수 있다.
따라서 오답 기록은 정답을 모으는 일이 아니라 실수의 원인을 찾는 과정이어야 한다.
Asosiy fikr
Xatoni tahlil qilish uning sababini topishi kerak
Notanish so‘zlar, savolni noto‘g‘ri tushunish va vaqt yetishmasligi asosiy fikr emas, balki mumkin bo‘lgan sabablarning uchta misolidir.
Yakuniy 따라서 xulosani ifodalaydi, biroq uni matnning butun rivoji tasdiqlaydi: odatiy amaliyot → uning cheklovi → foydali farqlash → yangi tamoyil.
Tartib va asosiy fikrni tahlil qilgach, o‘z darajangizga mos TopikLabdagi Reading topshiriqlari guruhini oching, boshqa variantni bajaring va qaysi dalilni tanlaganingizni tekshiring.
7. Uzun matnlar bilan ishlash qanday o‘zgaradi
TOPIK II PBT oxirida bitta matn ikki yoki uch savolni qamrab olishi mumkin. Bu qayta o‘qish maqsadini o‘zgartiradi: birinchi satrdanoq paragrafni tarjima qilishdan ko‘ra, avval ramkani tushunib, keyin muayyan savol uchun dalil toping.
Uzun matn uchun foydali tartib: mavzu → pozitsiya yoki muammo → sabab, misol yoki qarama-qarshilik orqali rivoj → xulosa. Badiiy parchada tezis o‘rniga vaziyat → hodisa → reaksiya → holat o‘zgarishi bo‘lishi mumkin.
- 01
Savollarni o‘qing
Mavzu, maqsad yoki munosabat haqidagi umumiy savolni bo‘shliq yoki mazmun haqidagi mahalliy savoldan ajrating.
- 02
Ramkani yig‘ing
Ishtirokchilar, mavzu va semantik burilishlarga e’tibor bering; barcha otlarni yozib olmang.
- 03
Dalil uchun qayting
Har bir variant uchun satr yoki satrlar munosabatini toping hamda mavzu, zamon, daraja va sababni tekshiring.
- 04
Yechilmaganini qoldiring
Ikki mazmunli o‘tishdan keyin javob chiqmasa, uni belgilang va qolgan topshiriqlarga vaqt saqlang.
8. Vaqt va ball yo‘qotishning odatiy sabablari
| Nima yuz berdi | Ehtimoliy sabab | Nimani mashq qilish kerak |
|---|---|---|
| Bo‘shliqni yechish uzoq davom etadi | Shakl yoki boshqaruv tanilmaydi, barcha variant ma’nosi tekshiriladi | Muayyan grammatik funksiya bo‘yicha qisqa qator |
| Tartib ixtiyoriy tuyuladi | Ishoralarga va qaysi ma’lumot avval kiritilishi kerakligiga e’tibor berilmaydi | Chap-o‘ng bog‘lanish, bog‘lovchilar va referentlar |
| Ikki javob birdek ko‘rinadi | Variantlar tekshiriladigan bayonotlarga ajratilmagan | Mavzu, zamon, daraja, sabab va inkor |
| Barcha so‘zlar tushunarli, lekin mavzu noto‘g‘ri tanlangan | Tafsilot yoki misol xulosa deb olingan | O‘qishdan so‘ng bitta umumiy fikrni ifodalash |
| Notanish so‘z o‘qishni to‘xtatadi | U savolga ta’sir qilishi tekshirilmaydi | So‘zning gapdagi o‘rni va aniq tarjimasiz davom eta olish |
| Tugatishga vaqt yetmaydi | Dastlabki savollar yangi maqsadsiz qayta o‘qiladi | Guruhlar bo‘yicha nazorat nuqtalari va mazmunli qaytish qoidasi |
Har bir raqam uchun rasmiy vaqt limiti yo‘q. Mashqda avval guruhlar bilan ishlang, keyin to‘liq bo‘limda ikki yoki uch nazorat nuqtasini belgilang. Aniq daqiqalar NIIED qoidasi emas, shaxsiy strategiyadir.
Kitoblar, maqolalar va yangiliklar lug‘at hamda o‘qish qobiliyatini kengaytiradi, lekin TOPIK savol turlari orasidagi farqni o‘z-o‘zidan o‘rgatmaydi. Ularni qo‘shimcha rejim sifatida saqlang; asosiy diagnostikani kerakli imtihon va formatdagi topshiriqlar orqali qiling.
9. To‘liq o‘qish bo‘limidan oldin nimani tekshirish kerak
- Ro‘yxatdan o‘tganingizdagi TOPIK I/II va PBT/IBTga mos material tanlangan.
- Savollar soni va imtihon versiyasidagi vaqtni bilasiz.
- PBT uchun takrorlanadigan guruhlar xaritasi tanish, ammo har blok yo‘riqnomasi qayta o‘qiladi.
- IBT uchun rasmiy qo‘llanma ko‘rilgan va interaktiv javob mexanikasi tushunarli.
- Har bir tur o‘z dalil markaziga ega: mahalliy shakl, bog‘lanish, tafsilot satri yoki butun matn ramkasi.
- Butun bo‘limda nazorat nuqtalari bor va bitta qiyin savol oxirigacha bo‘lgan vaqtni yutib yubormaydi.
10. Tez-tez so‘raladigan savollar
Butun matnni tarjima qilish kerakmi?
Yo'q. Matnning savol vazifasini bajaradigan qismini qidiring. To'liq tarjima ko'pincha vaqtni behuda sarflaydi, lekin javobning isbotini yaxshilamaydi.
O'qish tezligini qanday oshirish mumkin?
Vaqtni vazifa turi bo'yicha o'lchang, vazifani aniqlashni avtomatlashtiring va savoldan isbotga o'tishni o'rgating.
So'zlar ro'yxatini o'rganishga arziydimi?
So'zlarni jumla bilan birga saqlash foydaliroq bo'lib, ular javobga xalaqit bergan matnning mazmuni va vazifasini anglatadi.
Nima muhimroq: ko'proq matnlar yoki chuqur tahlil?
Ikkala rejim ham kerak: batafsil tahlil echish usulini o'zgartiradi va yangi matnlar uzatish va sur'atni tekshiradi.